Làng cổ Sơn Vi
Sơn Vi là một trong những làng Việt cổ trên vùng quê đất tổ, thuộc huyện Lâm Thao – tỉnh Phú Thọ. Theo các nhà khảo cổ học, nền văn hóa Sơn Vi có cách đây vài vạn năm thuộc thời kỳ đồ đá cũ. Phong tục văn hóa ở ngôi làng cổ này còn bảo lưu bóng dáng rất xa xưa từ thuở dựng nước Văn Lang, nở rộ trong các lễ hội mùa xuân.
Thơ ca có câu:
Đầu xuân trẩy hội Sơn Vi
Rước cầu đánh phết không đi sao đành
Hội làng Sơn Vi mở ngày mùng 3 tháng Giêng. Tương truyền vào ngày này, đức thánh Tản Viên từ núi Ba Vì sang kinh đô Phong Châu chúc thọ nhạc phụ Hùng Duệ Vương. Trên đường về, ngài dừng lại ở Sơn Vi cùng các tướng lĩnh hàn thuyên, bày binh bố trận đánh lui quân thù. Vui xuân, ngài cho tướng sĩ và dân làng Sơn Vi mở cuộc “tranh cầu đánh phết”, vừa để luyện sức khỏe dẻo dai, tinh thần dũng cảm và sự nhanh nhẹn mưu trí qua thi đấu. Trò diễn mang tính thi tài đọ sức tập thể trong cộng đồng làng nhưng ý nghĩa và không khí cuộc chơi có sức hấp dẫn lan tỏa cả vùng. Hai phe phải đấu chín trận, ba ngày trong đó hai trận cuối gọi là cầu chơi và cầu tiễn với ý nghĩa “rước thánh du xuân” rồi tiễn Ngài về núi Tản. Các tráng đinh tham gia chơi cầu được xem như quân sĩ của các vị Thành Hoàng, bản thân họ cũng gắng luyện tập và thi đấu để xứng với vị thế ấy. Giải thưởng cũng chỉ là lễ vật dâng thánh, nhưng hơn hết đó là niềm hãnh diện trước dân làng và quan khách, cổ vũ họ quyết thắng trong các hội cầu sau.
Chương trình phát sóng lúc 8g40 ngày 9/3 và phát lại lúc 19g15 ngày 13/3.
Cảm nhận Kinh Bắc
Kinh Bắc vốn là cái nôi của dân ca quan họ với 49 làng quan họ cổ nằm ven con sông Cầu thơ mộng của xứ sở này. Hiếm có nơi nào có được lễ hội tôn vinh lời ca tiếng hát như ở đây. Hàng năm cứ vào dịp 13 tháng Một (Âm lịch), những người yêu quan họ trên khắp mọi miền nô nức kéo về đây để được đắm mình trong lời ca tiếng hát của liền chị liền anh quan họ của vùng Kinh Bắc.
 |
 |
Cũng như các hội làng trên khắp miền quê Việt, hội Lim có những nghi lễ truyền thống. Ngay từ sáng sớm, các bậc cao niên đã tề tụ đông đủ để chuẩn bị cho những nghi lễ của ngày hội . Đó là những công việc quan trong nhất mang giá trị tâm linh của cả cộng đồng của mỗi hội làng. Sau phần lễ là phần hội, những trò chơi dân gian truyền thống được tái hiện thật phong phú như trò tổ tôm, đập niêu, thi cờ người, dệt cửi….Nhưng đối với một lễ hội tôn vinh lời ca tiếng hát như hội Lim, khách trăm miền hàng năm đến hẹn lại lên là vì “say” câu hát. Vào ngày hội quan họ, đến nơi nào bạn cũng được thưởng thức tiếng hát của các liền anh liền chị trong vùng. Hát trên đồi, hát trong đình, hát dưới thuyền, thậm chí là tại nhà. Ở đâu lời quan họ cũng ngân lên tình tứ, say đắm. Quả là, hiếm có nơi nào tình cảm con người được kết nối bền chặt, tự nhiên và ấm áp như ở miền quan họ.
Đến thăm Kinh Bắc, du khách khi chia tay ắt hẳn sẽ bồi hồi và vương vấn mãi câu hát “người ơi… người ở đừng về” để rồi không hẹn mà gặp vào mùa xuân năm sau.
Chương trình phát sóng lúc 8g40 ngày 16/3 và phát lại lúc 19g15 ngày 21/3.
